Нуһл

Нуһл (тод. ᠨᡇᡎᡇᠯ, Кевләр:Lang-ru, Кевләр:Lang-lat) — олн зүүлин күмснә түүкә эдКевләр:Sfn немсн шикр-патокин сироп деер сүүрлсн кондитерин кегдмл Кевләр:Sfn.

Нершл

Күүндәнә келнд йириндән «кампадь» гиҗ келгднә. Эннь орс келнәс авсн «нуһл» гисн утхта «конфета» гидг үг.

Әңглл

Бүркүлин төрләр:

Бүркүл угаКевләр:Sfn Кевләр:Rp.
Шоколадар бүркәтәКевләр:Rp: - хамгин баһнь 22%-тә шоколадын хальста нуһл^[1]Кевләр:Rp.
Шоколадта - хамгин баһнь 45% шоколадын бүркүлтә нуһл^[1]Кевләр:Rp.
Шар бурчгин бүркүлтә^[1]Кевләр:Rp.
Хорһна бүркүлтә^[1]Кевләр:Rp.
Фондант болон шикрин бүркүлтә^[1]Кевләр:Rp.

Оңдан шалһур:

Шоколадын давхрта - янз бүрин шикрин массын һурвн эс гиҗ түүнәс үлү олн давхриг аһулна (шоколад, фондант, зер-земш, марципан болн нань чигн)^[1]Кевләр:Rp.
Карамель сүүртә, шоколад болн хорһна бүркүлтә^[1]Кевләр:Rp.
Шоколад бүркүлтә зер-земш, җимсн, шикртә зер-земш^[1]Кевләр:Rp.
Шиҗңгин эс гиҗ хоолын диглмин - шикрин аһулмҗ баһта, шикрлг амтлгчта. Шикрин шиҗң өвчнә хоолын диглмд зөрүлгдсн^[1]Кевләр:Rp.
Ирис^[1]Кевләр:Rp.

Нуһлын массын төрл: фондант, җимсн, марципан, яңһг (пралине), үсн, бүлсн, ликёр, крем, карамель сүүртә, грильяж, шикртә зер-земш, хатасн зер-земш, җимсн болн нань чигнКевләр:Sfn.

Нуһлын бийин төрл: даң, давхр... (хослсн, олн давхрта), карамель сүүртә, вафльта^[2].

Бүркүлин төрл: шоколад, фондант, шикр, хорһн, үсн-шоколад, шоколад-миндаль, земштә желе, карамель масс^[2].

Эрүл-мендд үзүлх нөлә

Карамель, үстә, тоста, шикртә мөсн нуһл, теҗәллг чинр баһта

Шүднә цоорлт

Нуһл нурһлҗ шикр аһулдг болад, эннь шүд цоорх өвчнә һол учр болдмн^[3]. Стрептококус мутанс (Streptococcus mutans) зерг зәрм төрлин бактерин хүвд шикр теҗәллг эргән болдг. Эн бактерьмуд нуһл, шүүсн болн талдан чигн әмтәхн күмснд ордг шикриг хүврүлхлә, шүд цоорхд күргх болмҗта шүднә паалң эрдсгоҗулх ишклңт үүсч һарна. Шикр иктә хот-хол, илңһуя амнд удан хуһцаһар үлддг шикр аһулсн мөсн шикр захас авн эс гиҗ даңгин эдлхнь шүд цоорх эрсдлиг немгдүлдг^[3]^[4]. Шикртә хот идснә хөөн шүдән уһах, иим хот идхин хоорнд кесг цаг күләхнь эрсдлиг буурулҗ, амна көндән эрүл-мендиг сәәҗрүлдг^[3]^[4].

Гихд ишклңт чигн, шикр чигн аһулсн зер-земш эс гиҗ зер-земшин шүүс даңгин эдлхнь шикрәс үлү шүд цоорх учр болна^[4].

Гликемин индекс

Нуһлмудын ик зунь, илңһуя тосн баһта нуһл, гликемин индекс өндр бәәдг учрас эдниг эдлхнь цусндк шикрин кемҗәг хурдн немгдүлдг. Эннь нурһлҗ шикрин шиҗң өвчтә күмст аюлта болвчн, өвчн уга күмсин эрүл-мендд чигн бас аюлта бәәҗ болна^[5].

Бузрдлһн

Зәрм төрлин нуһл ик кемҗәнә хорһлҗ аһулдг^[6]. Нуһл һарһдг үүлдврмүд XIX зун җилин дунд үйәс аҗ-үүлдврин кемҗәнә нуһл үүлдврлҗ эклснә хөөн иим медгдл һарч ирсмн. Болв, эн медгдлмүднь үнн бәәснь ховр^[7].

Әмсхл боогдхас, нас бархнь

Хату болн бөөрңкә нуһл - бичкдүдин әмсхл боогдад, наснь барлһна һол учр-шилтән болдг^[8]. Lychee Mini Fruity Gels гих мет зәрм төрлин шикрнь ик олн күмнә әмсхл боогдулҗ насинь барулдг учрас зәрм улст үүлдврлхинь, импортлхинь чигн хөрглдг^[8]^[9].

Дотрнь наадһата савлсн шоколад өндгн зерг идҗ болшго эд-әңг аһулсн нуһл АНУ-д хулдхиг хөрглҗ. Кондитерин кегдмл деер наасн идҗ болшго материалнь ямр негн зөрлһд ниицҗ, эдлгчд хорлт күргд уга болхла, хулдхинь зөвшәрнә. Гихд Европин Ниицәнә 2009/48 тоот наадһасын аюл уга бәәдлин удьрдмҗд күмснә тогтацд аһулгдх наадһас зальгҗ болшго салу сав-багла шаарддг гиҗ заагдв^[10].

Сойлын чинр

Нуһл болхла, сойлын зәрм седвмүдин экн болна.

Талдан күмс нуһл керглҗ, бичкдүдиг хордах эс гиҗ аюлта нөкцл бәәдлд орулх гиҗ икчүд әәдмн. Эк-эцкнр күүкдинь хулхалхас әәһәд, таньдго күүнәс шикр-балта авч болшго гиҗ бичкдүдтән заана. Хорта нуһлын туск үлгүр-домгуд амн үгин сойлд ик делгрсн болна. Илңһуя үүниг Хэллоуинта холвгдулна. Гихд үннәр тиим йовдлмуд маш ховр болдмн^[7].

"Күүкдәс нуһл булах" гисн келц үгнь йирин хәрцүллт болад, ямр чигн нег зүүлиг кехнь маш амрхн гисн утхта болна^[7].

1959-гч җилин Швед улсин шүднә эрүл-менд харслһна кампаньт аҗлнь күмст долан хонгт нег дәкҗ ширк-балта эдлхиг кизәрлх арһар шүднә өвчллин эрсдлиг буурулх дуудвр кесмн. «Күссн ямр чигн шикр-балтаг долан хонгтан неглхн дәкҗ» гисн дуудврнь долан хонг болһна бембә өдрт lördagsgodis (махчлн орчулхла, «Бембә өдрин нуһл») нертә нуһл авдг улмҗллыг эклүлсн^[11].

2009-гч җилд Делкән нуһлын өдриг темдглҗ эклсмн.

Сурвлҗс

Конфетные изделия — Конфеты шоколадные // Товарный словарь. Том 4 / Гл. ред. И.А. Пугачев. — М.: Госторгиздат, 1958. — Стб. 120—170.
Конфеты // Большая советская энциклопедия. Том 13. — М., 1973.
Конфеты // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
ГОСТ 4570-2014. Конфеты. Общие технические условия.

Холвас

Кевләр:Библиоинформация

Әңглл:Нуһл

↑ ^1,00 ^1,01 ^1,02 ^1,03 ^1,04 ^1,05 ^1,06 ^1,07 ^1,08 ^1,09 Иш татхд һарсн эндү: Неверный тег <ref>; для сносок tovslov не указан текст
↑ ^2,0 ^2,1 Иш татхд һарсн эндү: Неверный тег <ref>; для сносок konfiz121 не указан текст
↑ ^3,0 ^3,1 ^3,2 Кевләр:Статья
↑ ^4,0 ^4,1 ^4,2 Кевләр:Книга
↑ Кевләр:Статья
↑ Кевләр:Статья
↑ ^7,0 ^7,1 ^7,2 Кевләр:Книга
↑ ^8,0 ^8,1 Кевләр:Статья
↑ Кевләр:Статья
↑ Кевләр:Cite web
↑ Кевләр:Книга

[tovslov-1] 1,00 ^1,01 ^1,02 ^1,03 ^1,04 ^1,05 ^1,06 ^1,07 ^1,08 ^1,09 Иш татхд һарсн эндү: Неверный тег <ref>; для сносок tovslov не указан текст

[konfiz121-2] 2,0 ^2,1 Иш татхд һарсн эндү: Неверный тег <ref>; для сносок konfiz121 не указан текст

[car1-3] 3,0 ^3,1 ^3,2 Кевләр:Статья

[car2-4] 4,0 ^4,1 ^4,2 Кевләр:Книга

[5] Кевләр:Статья

[6] Кевләр:Статья

[Kawash8-7] 7,0 ^7,1 ^7,2 Кевләр:Книга

[Roach-8] 8,0 ^8,1 Кевләр:Статья

[9] Кевләр:Статья

[10] Кевләр:Cite web

[11] Кевләр:Книга

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]